4702
 
christenen ondertekenden het manifest
 
 
 

‘De eenheid gaat voor ons uit’



Joris Vercammen (Oud-katholiek Aartsbisschop van Utrecht)

Als de christenen er niet in slagen zich met elkaar te verzoenen, hoe kunnen we de samenleving dan zover krijgen? Er moet verzoening in het Lichaam van Christus komen. Dat betekent dat we elkaar moeten accepteren en onszelf relativeren. We vinden elkaar in onze gemeenschappelijke gehoorzaamheid aan het Evangelie, want alle kerken staan in dienst van het Evangelie. Geen kerk kan of mag zich verabsoluteren door te beweren dat de ander het moet doen zoals zij, alsof hun vorm de enige geldige manier van christen-zijn is. Deze houding is een kerk onwaardig. Dat wil niet zeggen dat alle kerken gelijk zijn of dat er geen nuancering is, of dat de één het niet beter doet dan de ander, maar alleen het Evangelie is absoluut. Laten we respect hebben voor wat in elke geloofsvorm zichtbaar wordt van een integere navolging van Christus.

De Protestantse Kerk kent veel splitsingen, waarschijnlijk doordat zij meer op in het intellectuele vlak zitten. De Katholieke Kerk kent vanuit haar traditie een veel grotere flexibiliteit, maar er bestaan grote verschillen binnen de Katholieke Kerk, van traditioneel liturgisch tot evangeliekaal.

Ik vind het Manifest voor eenheid een goed initiatief en herken er veel in. Het enige wat ik mis is het interreligieuze aspect. Volgens mij hoort dat erbij als we een verbond met elkaar willen sluiten. Als we elkaar de broeder- en zusterhand willen reiken, doen we dat niet omwille van onszelf, maar om een teken van hoop te zijn voor de wereld. Dus moeten we die hand ook reiken naar andersgelovigen, zodat het een verbond van vrede wordt tussen verschillende godsdiensten. Dat wil niet zeggen dat alle geloven gelijk zijn of dat alles wat andere religies geloven niet tekort schiet. Ook via andere godsdiensten zoeken mensen naar God de Schepper en wordt opgeroepen tot respect voor de mensheid en de schepping. Dat zijn herkenningspunten.

Wij als christenen moeten ons bekommeren om verzoening tussen mensen, dus verzoening met elkaar is belangrijk. Ik ben het eens met alles wat in het Manifest voor Eenheid staat. Eenheid vanwege de gezamenlijke opdracht, eenheid in verscheidenheid is erg menswaardig, respect voor verscheidenheid is ook respect voor Gods creativiteit. Maar je kunt dat niet beperken tot christenen. Pinksterkerken, evangelische kerken, maar ook andersgelovigen geven impulsen die invloed hebben op de westerse kerk. Ze stellen ons vragen, houden ons een spiegel voor. God gebruikt dat om de samenleving mee van dienst te zijn. Eenheid is niet het doel, wat het doet voor de wereld daar gaat het om.

Een van de blokkades die we echt moeten opruimen is gebrek aan vertrouwen. Jij moet van mij overtuigd zijn dat ik probeer een goed christen te zijn en andersom. Daarom hebben we behoefte aan geloofsgesprekken, waarin we ons geloof met elkaar delen. Als dat op alle niveaus gebeurt, zullen we er niet alleen van kunnen leren, maar werken we tegelijkertijd aan onderling vertrouwen. Dan komen we een eind verder. Als er genoeg vertrouwen is, komen we ook kritische vragen tegen, maar die kunnen dan besproken worden. Volgens mij is dat wat op dit moment moet gebeuren. De eenheid waar we dan aan bouwen, is een verkondiging op zich. Dat gaat wat betekenen!

Het is voor de toekomst helemaal niet meer relevant of een christen zich katholiek, baptist of protestant noemt. Wie zich confessioneel opstellen zullen een beperkte aanhang hebben. Dat tijdperk is echt achter de rug. En dat is ook Gods Geest die dit bewerkt.

De eenheid gaat voor ons uit. Daarmee doel ik op het gedrag en de opstelling van de christelijke jeugd. Zij helpen ons over confessionele drempels heen te stappen, zodat wij kunnen relativeren. Als we daarvoor openstaan worden we zo vooruit getrokken.

De kerken zijn nog steeds teveel bezig met zichzelf. Het zou beter zijn als we ons meer bezighouden met wat de mensen nodig hebben om te ontvangen wat beloofd is: leven en overvloed. Dat is het beste wat mensen kan overkomen. Die vraag moeten we altijd stellen en daar moeten we naar zoeken. Stijg boven jezelf uit, zet mij ook op mijn plek, zodat ik samen met God mijn beste krachten kan besteden ten behoeve van de ander.

‘Wij kiezen voor eenheid’ betekent voor mij dat ik mij inzet voor verzoening en mij voeg in de droom die God zelf over ons christenen en de samenleving heeft. Invoegen is een belangrijk woord in dat proces, want ik participeer in iets wat groter is dan mijzelf.